Người xưa có câu: “Bình minh nhất trản trà, lương y bất đáo gia” (Tạm dịch: Buổi sáng sớm uống một chén trà, thầy thuốc không cần đến nhà). Thưởng trà buổi sáng từ lâu đã trở thành một nét văn hóa đẹp của người Việt.
Ngày nay, nhiều người quen với cách pha trà hiện đại, cầu kỳ với đủ loại trà cụ như tống, lọc để nước trà trong và bớt chát. Tuy nhiên, nếu bạn muốn tìm lại hương vị mộc mạc, đậm đặc “chuẩn gu” của các cụ ngày xưa, hãy cùng Trà Tâm Xuân tìm hiểu cách pha trà ta trung du Thái Nguyên theo đúng lối truyền thống – đơn giản, không kiểu cách nhưng lại mang đến một trải nghiệm vị giác bùng nổ.
Đặc điểm của cách pha trà truyền thống
Cách pha này bỏ qua sự hỗ trợ của “tống” (chuyên trà) và “lọc” (rây trà). Trà được hãm trực tiếp trong ấm và rót thẳng ra chén. Phương pháp này có những đặc trưng sau:
- Hương vị đậm đặc: Nước trà sẽ rất đặc (đặc xịt), chát mạnh lúc đầu nhưng sau đó tứa nước bọt, hậu ngọt cực kỳ sâu.
- Nhiệt độ cao: Sử dụng nước sôi sùng sục, không cần giảm nhiệt, giúp ép kiệt toàn bộ tinh chất và hương thơm của trà.
- Có lấm tấm “tuyết trà”: Do không dùng lọc, dưới đáy chén sẽ có những cặn nhỏ. Tuy nhiên, với các dòng trà tôm nõn sạch, đây chính là lớp lông tơ, lông tuyết của búp trà, hoàn toàn an toàn và uống rất thú vị.
- Đối tượng thưởng thức: Phù hợp với những “tế bào” mê trà lâu năm, các bậc trung niên, lão niên (thế hệ 8x đời đầu trở về trước). Người mới uống hoặc giới trẻ có thể sẽ bị “say” hoặc thấy quá chát.
Chuẩn bị trà cụ
Cách pha này đề cao sự tối giản, mộc mạc. Bạn chỉ cần:
- Trà ngon: Nên chọn dòng trà nõn tôm hoặc móc câu chất lượng cao (như dòng trà chăm sóc bằng đạm cá vi sinh của Trà Tâm Xuân để đảm bảo không tồn dư hóa chất, uống đậm đà và an toàn).
- Ấm pha trà và chén quân (chén nhỏ).
- Nước sôi sùng sục.
- (Tuyệt đối không cần dùng tống và rây lọc).
Các bước pha trà “chuẩn lối các cụ ngày xưa”
Bước 1: Tráng ấm chén (Làm nóng trà cụ)
Dùng nước đang sôi sùng sục rót vào ấm và các chén để tráng qua. Bước này vừa giúp làm sạch, vừa làm nóng ấm chén. Ấm nóng sẽ giúp nụ trà bung nở tốt hơn và giữ nhiệt lâu hơn khi hãm.
Bước 2: Cho trà vào ấm và “Đánh thức trà”
- Cho một lượng trà vừa đủ vào ấm (lượng trà nhiều hay ít tùy thuộc vào gu uống đậm nhạt của bạn, nhưng với cách pha này, người xưa thường thích uống khá đặc).
- Rót một chút nước sôi vào ấm sao cho vừa ngập mặt trà, sau đó chắt bỏ ngay lập tức. Bước này gọi là “đánh thức trà” (tráng trà), giúp cánh trà nở bung và loại bỏ bụi bẩn (nếu có).
Bước 3: Hãm trà (Chín trà)
- Rót nước sôi sùng sục vào đầy ấm.
- Bí quyết: Đậy nắp lại và dội thêm một chút nước sôi lên trên nắp ấm. Việc này giúp giữ nhiệt độ bên trong ấm luôn ở mức cao nhất, làm trà “chín” đều.
- Khác với cách pha hiện đại phải canh thời gian từng giây, với cách pha xưa, bạn có thể ngâm trà thoải mái, không cần đếm thời gian. Ngâm càng lâu, trà tiết ra càng nhiều chất, nước càng đậm đặc.
Bước 4: Thưởng thức “Bình minh nhất trản trà”
- Khi trà đã chín, rót trực tiếp từ ấm ra các chén (không qua tống hay lọc).
- Khẩu quyết của người xưa là “Rượu trên be, chè đáy ấm” – những giọt trà cuối cùng rót ra từ đáy ấm luôn là những giọt đặc tinh túy nhất.
- Đưa chén trà nóng hổi, nghi ngút khói lên, hít hà hương thơm mộc mạc và nhấp một ngụm. Cảm nhận vị chát xít chân răng ban đầu, để rồi ngay sau đó là vị ngọt hậu lan tỏa, tứa nước bọt trong khoang miệng.
💡 Mẹo nhỏ từ Trà Tâm Xuân:
- Nếu bạn phải lái xe đường dài, không có thời gian pha vẽ, bạn hoàn toàn có thể áp dụng cách này: Cho một nhúm trà tôm nõn vào bình giữ nhiệt, xin nước sôi ở trạm nghỉ rót thẳng vào. Trà ngâm trong bình sẽ rất đặc, giúp bạn cực kỳ tỉnh táo suốt chặng đường.
- Trà pha theo cách truyền thống đòi hỏi nguồn trà phải thật sự sạch. Các sản phẩm của Trà Tâm Xuân được canh tác theo hướng nông nghiệp bền vững (hữu cơ, đạm cá vi sinh), giúp bạn hoàn toàn yên tâm ngâm trà lâu mà không lo ngại về chất lượng hay hóa chất tồn dư.
Pha trà không có đúng hay sai, chỉ có cách pha phù hợp với khẩu vị của từng người. Nếu một ngày bạn muốn sống chậm lại, nhớ về hương vị nồng nàn của những năm tháng xưa cũ bên những người bạn tâm giao, hãy thử một lần cất đi chiếc tống, chiếc lọc và pha một ấm trà ta trung du Thái Nguyên theo đúng cách của ông cha ta nhé!
Chúc các bác có những ấm trà ngon và những phút giây đàm đạo tuyệt vời!